آمازون پس از ۲۱ سال، پلتفرم Mechanical Turk را تعطیل کرد

Mechanical Turk چه بود؟

این پلتفرم که در سال ۲۰۰۵ میلادی راه‌اندازی شد، شرکت‌ها و پژوهشگران را به کارگرانی متصل می‌کرد که وظایف کوچک آنلاین موسوم به «HIT» (Human Intelligence Task) را انجام می‌دادند — کارهایی مثل برچسب‌گذاری تصاویر، تبدیل گفتار به متن و دسته‌بندی داده‌ها، که اغلب فقط چند سنت دستمزد داشتند.

جف بزوس، بنیان‌گذار آمازون، این سرویس را با عبارت طنزآمیز «هوش مصنوعیِ مصنوعی» توصیف کرده بود؛ اشاره‌ای به این‌که سرویس در واقع به انسان‌ها برای انجام کارهایی متکی بود که کامپیوترها هنوز در انجامشان ناتوان بودند. نام این پلتفرم هم برگرفته از یک ماشین شطرنج‌باز ساختگی متعلق به قرن ۱۸ میلادی است که ظاهراً خودکار به نظر می‌رسید، اما در واقع یک انسان مخفیانه آن را کنترل می‌کرد.

نقش تاریخی این پلتفرم در پیشرفت هوش مصنوعی

نکته‌ی جالب توجه این‌که Mechanical Turk نقش پنهانی اما حیاتی در پیشرفت‌های اولیه‌ی یادگیری ماشین داشته است. بسیاری از داده‌های برچسب‌گذاری‌شده در مجموعه‌داده‌ی معروف ImageNet (که پایه‌ی بسیاری از پیشرفت‌های بینایی ماشین در دهه‌ی ۲۰۱۰ میلادی بود) توسط کارگران همین پلتفرم انجام شده بود. مؤسسه‌ی Allen Institute for AI هم برای ساخت مجموعه‌داده‌های «عقل سلیم» مدل‌های خود از این سرویس استفاده کرده بود.

چرا حالا تعطیل شد؟

آمازون دلیل مشخصی برای این تصمیم اعلام نکرده و تنها در بیانیه‌ای نوشته: «پس از ارزیابی، تصمیم گرفتیم AWS Mechanical Turk را ببندیم.» اما به گفته‌ی کارشناسان و فعالان حامی کارگران این پلتفرم (از جمله گروه Turkopticon)، این سرویس سال‌ها بود که رو به افول می‌رفت؛ آمازون سرمایه‌گذاری کمتری روی بهبود آن انجام می‌داد و رقبای جدیدی مثل Scale AI، Mercor و Prolific جای آن را برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی گرفته بودند.

نکته‌ی طنزآمیز دیگر این‌که طبق یک پژوهش سال ۲۰۲۳ میلادی توسط محققان سوئیسی، تا ۴۶ درصد از کارگران این پلتفرم در یک آزمایش مشخص، برای انجام وظایفشان از مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کردند — یعنی سرویسی که برای جایگزینی هوش مصنوعی با انسان طراحی شده بود، خودش هم به‌تدریج به دست هوش مصنوعی افتاد.

تأثیر بر کارگران

در اوج فعالیت خود، این پلتفرم بیش از ۵۰۰ هزار کارگر ثبت‌نام‌شده در ۱۹۰ کشور جهان را به کسب‌وکارهایی متصل کرده بود که به قضاوت انسانی در قالب یک فراخوان API نیاز داشتند. آمازون تا کنون هیچ جایگزین مستقیمی برای این کارگران معرفی نکرده و صرفاً آن‌ها را به صفحه‌ی پرسش‌های متداول برای آماده‌سازی جهت تعطیلی هدایت کرده است.

جمع‌بندی

تعطیلی Mechanical Turk نمادی از یک تحول بزرگ‌تر در صنعت هوش مصنوعی است: صنعتی که زمانی به «جمعیت باز» کارگران آنلاین برای برچسب‌گذاری داده‌ها متکی بود، اکنون به سمت خط‌لوله‌های داده‌ی محدودتر و متخصصان انسانی حرفه‌ای‌تر (برای وظایف پیچیده‌تر آموزش مدل‌ها) حرکت کرده است. به بیان ساده، مرزی که این پلتفرم ۲۱ سال پیش برای پر کردنش ساخته شده بود — فاصله‌ی میان توانایی انسان و ماشین — اکنون آن‌قدر کم‌رنگ شده که دیگر توجیهی برای ادامه‌ی فعالیتش باقی نمانده است.