آی تی گیم اخبار فناوری، تکنولوژی و بازی
سونی میوزیک پابلیشینگ و وارنر چپل، همراه با ۳۳ ناشر موسیقی دیگر (مجموعاً ۳۵ شرکت)، در تاریخ ۶ شهریور ۱۴۰۵ (۲۸ آگوست ۲۰۲۶ میلادی) شکایتی رسمی علیه شرکت آنتروپیک در دادگاه فدرال ناحیهی شمالی کالیفرنیا ثبت کردند. این شکایت، مدیرعامل آنتروپیک (داریو آمودی) و یکی از بنیانگذاران آن (بنجامین من) را هم بهعنوان متهمان فردی نام برده است. با این اقدام، اکنون هر سه غول اصلی صنعت نشر موسیقی جهان (سونی، وارنر و یونیورسال) همزمان علیه این شرکت هوش مصنوعی وارد نبرد حقوقی شدهاند.
ادعای اصلی چیست؟
طبق این شکایت ۴۸ صفحهای، آنتروپیک دهها هزار اثر موسیقیایی دارای کپیرایت (متن ترانه و نت موسیقی) را از طریق تورنت، خزیدن (Scraping) و دانلود غیرمجاز بهدست آورده و برای آموزش مدلهای Claude از آنها استفاده کرده است. ناشران ادعا میکنند Claude حتی در برخی موارد، بخشهای قابلتوجهی از متن ترانههای محبوب (از جمله آثار بیتلز، تیلور سویفت و مایکل جکسون) را عیناً در پاسخ به درخواست کاربران بازتولید کرده است.
نکتهی مهمی که این شکایت را از پروندههای مشابه متمایز میکند، تمرکز آن بر روش کسب داده است، نه صرفاً استفاده از آن. طبق ادعای شاکیان، نقطهی شروع این ماجرا به تصاحب حدود ۵ میلیون کتاب از LibGen و ۲ میلیون کتاب از PiLiMi برمیگردد — منابعی که پیشتر در یک پروندهی جداگانه (شکایت گروهی نویسندگان) افشا شده بودند. از آنجا که بسیاری از کتابها شامل متن ترانه یا نت موسیقی هم میشوند، ناشران موسیقی معتقدند تصاحب همان کتابها، حقوق جداگانهای را هم برای صاحبان این آثار موسیقیایی نقض کرده است.
پیشینهی حقوقی: این اولینبار نیست
این شکایت جدیدترین حلقه از یک زنجیرهی طولانی از پروندههای حقوقی علیه آنتروپیک است:
- یونیورسال میوزیک گروپ از سال ۲۰۲۳ (و دوباره امسال) آنتروپیک را بهخاطر استفادهی مشابه از متن ترانهها به دادگاه کشانده؛ پروندهای که همچنان در جریان است
- BMG در اسفندماه ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) شکایت سومی را با محوریت ۴۹۳ اثر موسیقیایی ثبت کرد
- Round Hill Music هم در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ (۱۷ آگوست ۲۰۲۶) شکایت چهارمی را مطرح کرد
نکتهی مهم دیگر اینکه در تاریخ ۲۹ تیر ۱۴۰۵ (۲۰ ژوئیهی ۲۰۲۶)، یک توافق ۱.۵ میلیارد دلاری در پروندهی مشابه نویسندگان کتاب (که بهخاطر همان روش تصاحب غیرمجاز کتابها بود) به تأیید نهایی دادگاه رسیده بود؛ توافقی که ۴۸۲,۴۶۰ اثر را پوشش میداد و رقمی معادل حدود ۳۰۰۰ دلار به ازای هر اثر پرداخت میکرد. اما ناشران موسیقی در شکایت جدید خود تأکید کردهاند که این مبلغ، برای شرکتی که (طبق گزارش فوربس در آگوست ۲۰۲۶) در آستانهی عرضهی اولیهی سهام با ارزشگذاری تخمینی ۲ تریلیون دلار قرار دارد، «بهوضوح برای بازدارندگی کافی نیست».
خواستههای ناشران
ناشران در این شکایت، علاوهبر غرامت مالی (تا سقف ۱۵۰ هزار دلار به ازای هر اثر که عمداً نقض شده، بهعلاوهی تا ۲۵ هزار دلار برای هر مورد حذف اطلاعات مدیریت کپیرایت)، خواستههای دیگری هم مطرح کردهاند:
- صدور دستور دادگاه برای توقف دائمی این روند
- گزارش کامل و شفاف از دادههای آموزشی Claude، روش جمعآوری و پردازش آنها
- نابودی تمام نسخههای ناقض کپیرایت که در اختیار آنتروپیک است
- برگزاری محاکمه با هیئت منصفه
واکنش آنتروپیک
آنتروپیک در پاسخ به این شکایت اعلام کرده که با ادعاهای ناشران موافق نیست و قصد دارد در دادگاه از خود دفاع کند. این شرکت پیشتر هم در پروندهی مشابه نویسندگان (Bartz v. Anthropic) استدلال کرده بود که استفاده از کتابهای قانونی بهدستآمده برای آموزش مدل، مصداق «استفادهی منصفانه» (Fair Use) است — استدلالی که در ژوئن ۲۰۲۵ در همان پرونده مورد پذیرش دادگاه هم قرار گرفت. اما شکایت جدید دقیقاً روی نقطهای متفاوت (روش غیرقانونی کسب داده از طریق تورنت، نه صرفاً استفاده از آن) تمرکز دارد؛ تمایزی که میتواند نتیجهی حقوقی متفاوتی رقم بزند.
چرا این پرونده برای کل صنعت هوش مصنوعی اهمیت دارد؟
طبق تحلیل کارشناسان حقوقی، این پرونده بخشی از یک روند بزرگتر و روبهگسترش است: ناشران کتاب، موسیقی، رسانههای خبری و صاحبان آثار هنری، بهطور فزایندهای این ادعا را به چالش میکشند که آموزش مدلهای بزرگ زبانی با دادههای حجیم، بدون لایسنس، مصداق استفادهی منصفانه است. اگر دادگاهها در نهایت تشخیص دهند که برخی از این روشهای آموزشی نیازمند لایسنس هستند، شرکتهای هوش مصنوعی ممکن است با هزینههای سنگین و تازهای برای دسترسی به دادههای باکیفیت دارای کپیرایت روبهرو شوند — تحولی که میتواند کل مدل اقتصادی آموزش هوش مصنوعی مولد را تحتتأثیر قرار دهد.
جمعبندی
با ورود همزمان سه غول اصلی نشر موسیقی جهان به میدان دعوای حقوقی علیه آنتروپیک، آنچه پیشتر مجموعهای از شکایتهای پراکنده بود، اکنون به یک جبههی هماهنگ و یکپارچه تبدیل شده است. طبق تحلیل کارشناسان صنعت، پروندههای کپیرایت در این مقیاس بهندرت تا صدور رأی نهایی پیش میروند و معمولاً از طریق توافقهای صدور مجوز (Licensing) حلوفصل میشوند؛ به بیان دیگر، این شکایتها احتمالاً ابزار فشاری هستند برای رسیدن به یک چارچوب مجوزدهی که تعیین میکند شرکتهای هوش مصنوعی از این پس با چه شرایطی مجاز به آموزش مدلهای خود با آثار موسیقیایی خواهند بود.
